نقش رفتارهای مثبت و منفی در رابطه زوجین

در این مقاله قصد دارم به اهمیت نقش رفتارهای مثبت و منفی در رابطه زوجین بپردازم. رفتارهایی که ممکن است به سمت شریک زندگی، خودمان، زوج یا محیط اطراف شما نشانه رفته باشند. ما با بررسی انواع رفتارهای مثبت و منفی که؛
۱) در روابط زوجین متداول است.
۲)دلیل و الگوهای این رفتارها.
۳) تاثیر این رفتارها بر افراد و بر زوجین.
چهارچوبی برای درک الگوهای گوناگون رفتار زوجین فراهم می‌کنیم.

وقتی که یک زوج آشفته برای اولین بار در دفتر یک روانشناس حضور پیدا و شروع به توصیف رابطه خود می کنند، درمانگر بلافاصله به صورت تجربی متوجه الگوهای تکرار شونده می‌شود. به طور کلی زوجین آشفته در مقایسه با زوجین رضایتمند رفتارهای مثبت کمتر و رفتار منفی بیشتری از خود نشان می‌دهند، که با وجودی که هر زوج افراط و تفریط های رفتاری مخصوص به خودشون را دارند، زوجین آشفته به طور معمول یکی از سه الگوی رفتار مثبت و منفی زیر را از خودشون نشان میدهند.

اولین الگو که احتمالاً ویژگی معرف زوجین آشفته است رفتار خشمگین پر تعارض، رسما نه با افراط در رفتارهای منفی و تنها تعداد محدودی رفتار مثبت با یکدیگر است.
در الگوی دوم که به طور معمول در میان زوجین دیده می‌شود که، چندین سال با یکدیگر زندگی کرده‌اند، طرفین شکایت دارند که رابطه رنگ و رویش را از دست داده به این معنا که رفتارهای معنادار رضایت بخش و مثبت میان زوجین کاهش یافته، در این زوجین به طور معمول افراطی در رفتارهای منفی دیده نمی‌شود و تنها رابطه رنگ باخته و رفتارها چه نوع مثبت چه منفی محدودند.
در نهایت برخی از زوجین آشفته سطوح بالایی از هر دو رفتار مثبت و منفی را از خود بروز می دهند، این روابط را شاید بتوان با اصطلاح طوفانی توصیف کرد. زوجین در میان طوفانی از رفتارهای مثبت و منفی سرگردانند، وضعیتی که آنها را نسبت به ماهیت رابطه مرتبط می‌کند. این زوجین گاهی بسیار تنش زا هستند، تنها به این دلیل که مشتاق دوره های آشتی و نرم خویی پس از دعوا هستند.

محققین در حوزه شناختی-رفتاری نیروی بسیاری را صرف ترسیم جزئیات ریز رفتارها و الگوهای رفتاری زوجین آشفته کردند و دو دسته رفتار را تشریح کردند.

رفتارهای ارتباطی و غیر ارتباطی

۱) رفتارهای ارتباطی دربرگیرنده تعاملاتی که شامل ابراز خود، گوش دادن به افکار و هیجانات شریک زندگی در عین تلاش برای یافتن راه حل های ممکن برای مشکلات مورد نظر می شود
۲) رفتارهای غیر ارتباطی شامل تنوع گسترده ای از اعمال ابزاری مهربانانه مثل انجام کارهای خانه ،کمک به همدیگر هست، که شرکای زندگی در طی روابط روزمره خود به آن مبادرت می‌ورزند.
این رفتارها بی شک میتواند پیام های مثبت و منفی رو به مخاطب منتقل کند.
چنانچه مطالعات هم نشان داده میان میزان رفتارهای مطلوب و نامطلوب شریک زندگی و میزان رضایت از رابطه در مخاطب ،ارتباط معناداری وجود دارد.

رفتار مثبت در روابط نزدیک

همانطوری که میدانید با وجودی که رفتارهای منفی گاه و بیگاه شاید معرف یک زوج آشفته باشد، به نظر می‌رسد رفتارهای مثبت زوجین را از سطح غیر آشفته تا بالاترین سطح عملکرد ارتقا دهد. محققین بسیاری از افراد خواستند وجود یا غیاب رفتارهای مطلوب و نامطلوب معینی را در شریک خود گزارش دهند. به طور کلی نتایج تایید می‌کرد که زوجین رضایتمند در مقایسه با زوجین آشفته رفتارهای مطلوب بیشتر و رفتار نامطلوب کمتری را گزارش می کنند.
علاوه بر این زمانی که از همسران خواسته شد هر دو رفتار مطلوب و نامطلوب یکدیگر را به صورت روزانه ثبت کنند و سپس میزان رضایت زناشویی خود را در همان روز درجه‌بندی کنند ،مشخص شد درجه رضایت زناشویی روزانه آنها با فراوانی بالاتر رفتارهای مطلوب و فراوانی کمتر رفتار نامطلوب رابطه دارد .

دو طبقه به عنوان دو شکل اساسی سرمایه‌گذاری یا مسیرهایی که شرکای زندگی می توانند رابطه خود را در هدایت کنند شامل:
۱)شرکای زندگی می توانند از خود رفتارهای بیانگر نشان دهند که از علاقه‌مندی ،اهمیت دادن، مهربانی و عشق حکایت می‌کند.این رفتارها ارتباط چندانی با واقعیت های عملی زندگی ندارند و در عوض بر جنبه های هیجانی رابطه تمرکز دارند و به فرد نشان می دهند که به وی اهمیت داده شده او را ارزشمند می شمردند.
۲) شرکای زندگی می توانند با رفتارهای ابزاری و مثبتی که بر تکالیف آنها متمرکز است ،برای حفظ رابطه بکوشند، لازم است درآمدی کسب شود، غذای آماده شود، تکلیف خانگی به انجام برسد و تصمیمات گرفته شود.
این احساس که زوجین با هم و در کنار هم برای به انجام رساندن وظایف و تکالیف خانوادگی فعالیت می‌کنند هم بحث زوجیت آنها و هم به بحث مورد احترام بودنشان به عنوان افراد کمک می کند .
ضمن اینکه اگر تکالیف ناتمام و انجام نشده باقی مانده باشد برای زوجین مشکل خواهد بود به شیوه سازمان یافته به پیشرفت خود ادامه دهند.

در قسمت بعدی این مقاله در مورد تمرکز رفتارهای مثبت صحبت خواهیم کرد. با ما هماره باشید.

منبع: زوج درمانی شناختی رفتاری پیشرفته – نویسنده نورمن اپستین دونالد باکو