اختلال استرس پس از سانحه چیست؟

اختلال استرس پس از سانحه یا PTSD : Post Traumatic Stress Disorder

مشخصه اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) و نیز اختلال استرس حاد:

افزایش استرس و اضطراب به دنبال مواجهه با رویداد پراسترس یا سانحه است.

رویدادهای پراسترس یا سانحه ممکن است شامل موارد زیر باشند:

درگیری در یک جنایت یا تصادف خشن تهاجم یا جنگ یا شاهد این حوادث بودن، آدم ربایی، فجایع طبیعی، تشخیص یک بیماری تهدیدکننده حیات یا تجربه‌ی سوءرفتار جنسی یا جسمی سیستماتیک.

فرد در قبال این تجربیات به صورت ترس یا درماندگی واکنش نشان می‌دهد، مدام رویداد را مجددا تجربه می‌کند و تلاش می‌کند از یادآوری آن اجتناب
کند.
رویداد مزبور ممکن است در رؤیاها و افکار بیداری (فلش بک) مجددأ تجربه شود.

عوامل استرسی که هم اختلال استرس حاد و هم PTSD ایجاد می‌کنند آن قدر توانکاهند که تقریبا بر هر کسی تأثیر می‌گذارند.
این عوامل حاصل:

تجربیات حین جنگ، شکنجه (در ادامه به تفصیل تشریح می‌شود)، فجایع طبیعی، تهاجم، تجاوز، و تصادف‌های جدی مثلا در تصادفات اتومبیل و آتش سوزی هستند.

افراد رویداد سانحه را در رؤیاها و افکار روزانه‌ی خود مجددا تجربه می‌کنند و سعی می‌کنند:

از هر چیزی که سبب یادآوری آن شود پرهیز کنند و در کنار حالت برانگیختگی مفرط نوعی کرختی در پاسخدهی در این افراد دیده می‌شود.

سایر علایم عبارتند از:

افسردگی، اضطراب و مشکلات شناختی مانند ضعف تمرکز

همه گیرشناسی

میزان شیوع مادام العمر PTSD را حدود هشت درصد جمعیت عمومی می‌دانند و میزان بروز آن در طول عمر (۹ تا ۱۵ درصد) تخمین زده می‌شود؛ که البته:

علاوه بر این رقم پنج تا پانزده درصد دیگر از افراد نیز ممکن است دچار اشکال تحت بالینی این اختلال باشند.
میزان شیوع طول عمر در زنان ۱۰ درصد و در مردان ۴ درصد است.

در هر سنی ممکن است PTSD پیدا شود، اما:

به دلیل ماهیت موقعیت‌های تسریع کننده آن شایع‌ترین سن شروعش “اوایل بزرگسالی” است.
البته بچه‌ها نیز ممکن است به این اختلال مبتلا شوند.

بیماری‌های همراه

میزان شیوع بیماری‌های همراه با اختلال PTSD زیاد است، به شکلی که:
حدود “دو سوم” این بیماران لااقل به دو اختلال دیگر نیز مبتلا هستند.

بیماری‌های شایع همراه با این اختلال عبارتند از:

اختلالات افسردگی، اختلالات مرتبط با مواد، سایر اختلالات اضطرابی و اختلالات دوقطبی.

وجود همزمان اختلالات دیگر:

آسیب‌پذیری فرد را برای ابتلا به PTSD افزایش می‌دهد.

عامل فشار بنا به تعریف این اختلال، عامل فشار (استرسور) علت اولیه پیدایش آن است. اما وقتی که واقعه آسیب‌زایی روی می‌دهد همه افراد دچار PTSD نمی‌شوند؛ یعنی:
برای ایجاد این اختلال عامل استرس لازم هست، اما کافی نیست.

واکنش فرد به رویداد سانحه باید:

به شکل ترس شدید یا وحشت باشد.

زمینه‌های قبلی زیستی، روانی و اجتماعی فرد، و اتفاقاتی که قبل و پس از آسیب روی می‌دهد، همگی باید مد نظر بالینگر باشد. مثلا:
اگر گروهی دچار فاجعه‌ای گردد عضو آن به سبب همان عضویت گاه قادر به کنار آمدن با آسیب می شود، چرا که در بلادیدگی تنها نبوده و سایر اعضای گروه هم مثل او فاجعه دیده‌اند.

معنای درون ذهنی عامل فشار اهمیت زیادی دارد. مثلا:
ممکن است بازماندگان یک فاجعه دچار احساس گناه شوند که می‌تواند زمینه ساز یا تشدیدکننده PTSD باشد.

/wp-content/uploads/2020/09/PTSD.mp4

ادامه دارد ….