رشد و لقاح

از ۲۳ جفت کروموزوم ۲۲ جفت کروموزوم های غیر جنسی هستند و جفت بیست و سوم را کروموزوم جنسی تشکیل می‌دهد. این جفت در زنان X و در مردان Y نامیده می شود.

کروموزوم X نسبتاً بزرگ و در حالی که کروموزوم Yکوتاه است و مواد ژنتیکی کمی را منتقل می کند.

وقتی سلول‌های جنسی در مردان تشکیل می‌شوند کروموزوم هایX وY به صورت سلولهای اسپرم متفاوت جدا می‌شوند.

تمام سلولهای جنسی که در زنان تشکیل می شوند کروموزوم X را منتقل می‌کنند. بنابراین جنسیت ارگانیسم جدید به این صورت تعیین می شود آیا اسپرم ناقل X یا اسپرم ناقل Y تخمک را بارور سازد.

رشد پیش از تولد

اسپرم و تخمک به هم می پیوندند تا فرد جدیدی را تشکیل دهند به‌طور منحصربه ‌فردی تکلیف تولید مثل را انجام می‌دهند تخمک گوی چه ریزی به قطر ۱۷۵/۱ اینچ است که با چشم غیر مسلح به سختی قابل رویت است و به اندازه نقطه پایان جمله مشاهده می شود اما زیر میکروسکوپ بزرگ است بزرگترین سلول در بدن انسان اندازه تخمک آن را هدف ای عالی برای اسپرم بسیار کوچک تر می کند که فقط ۵۰۰/۱ اینچ است.

لقاح

تقریباً هر ۲۸ روز یک بار در وسط چرخه قاعدگی زن تخمک از یکی از تخمدان های خارج میشود تخمدانها دو اندام به اندازه گردو هستند که در عمق شکم زن قرار دارند. تخمک به سمت یکی از دو لوله رحم امتداد می یابند. ساختار های طبیعی و باریکی که به رحم توخالی بالایی این نرم منتهی می شوند.

وقتی تخمک حرکت میکند نقطه‌ای تخمدان که از آن آزاد شده است جسم زرد نامیده می شود هورمون هایی را ترشح می‌کند که جداره رحم را برای دریافت تخمک بارور آماده می‌سازد.

اگر حاملگی صورت نگیرد جسم زرد کوچک میشود و جداره رحم دو هفته بعد در اثر قاعدگی بیرون انداخته می شود.

مرد تعداد زیادی اسپرم در بیضه ها تولید می کند به طور متوسط روزانه سیصد میلیون اسپرم. بیضه ها دو غده هستند که در کیسه بیضه درشت پشت آلت مردی قرار دارند. این فرایند نهایی رسش هر اسپرم دُمی را تشکیل می‌دهد که به آن امکان می‌دهد تا در دستگاه تولید مثل زن حاصل دوری را به سمت بالا از طریق گردن رحم و لوله رحم شنا کند جایی که معمولاً بارورسازی صورت می گیرد. این سفر دشوارییست و در این جریان اسپرم های زیادی میمیرند. فقط ۳۰۰ تا ۵۰۰ اسپرم به تخمک اگر تصادفی وجود داشته باشد میرسد اسپرم به مدت ۶ روز زنده است و منتظر تخمک می ماند.

تخمک فقط یک روز بعد از آزاد شدن و لوله رحم زنده می ماند با این حال اغلب حاملگی ها از آمیزش جنسی ظرف مدت ۳ روز حاصل می شوند در روز تخمک گذاری یا در مدت دو روز قبل از آن ( ویلکاس، وینبرگ، و بیرد ۱۹۹۵ )

داستان رشد پیش از تولد با لقاح شروع می شود تغییرات گسترده ای که در مدت ۳۸ هفته حاملگی صورت می‌گیرند معمولاً به سه مرحله تقسیم می شوند یک دوره تخمک بارور دو دوره رویانی ۳۳ دوره جنینی.

دوره تخمک بارور

دوری تخمک بارور یا زیگوت تقریباً دو هفته از بارورسازی تا توده ریز سلول ها که از لوله رحم خارج شده و خود را به جدار ایران هم می چسباند به طول می انجامد.

اولین تکثیر سلولی تخمک بارور طولانی است و تا حدود ۳۰ ساعت بعد از لقاح کامل نمی شود.

به تدریج سلول های تازه با سرعت بیشتری اضافه می شوند در روز چهارم ۶۰ تا ۷۰ سلول وجود دارند که گویی تو خالی و پر از مایعی به نام بلاستوسیست را تشکیل می‌دهند.

سلول هایی که در درون وجود دارند و دیسک رویانی نامیده می‌شوند به ارگانیزمی جدید تبدیل خواهند شد، حلقه بیرونی سلول ها به نام تروفوبلاست پوشش محافظ و غذا تأمین خواهد کرد.

لانه گزینی

بین روزهای هفتم تا نهم لانه گزینی روی می‌دهد بلاستوسیست عمیقاً به جداری رحم می چسبد.

بلاستوسیست که خون مغزی مادر آن را احاطه کرده است با جدیت تمام شروع به رشد می کند.

در ابتدا تروفوبلاست (لایه بیرونی محافظ) سریعتر تکثیر می شود.

و غشایی به نام آمنیون را تشکیل می‌دهد که ارگانیزم در حال رشد را در مایع آمنیوتیک محصول می کند.

این مایع دمای محیط پیش از تولد را ثابت نگه می دارد و مانند بالشتکی در برابر هرگونه ضربه های ناشی از حرکات زن عمل می کند.

کیسه زرده به وجود می‌آید که سلول‌های خون را تولید می‌کند تا این که کبد و طحال و مغز استخوان و قدر کافی رشد کنند که وظیفه آن را برعهده بگیرند.

وقایع این دو هفته اول ظریف و نامطمئن هستند به طوری که ۳۰ درصد تخمک های بارور از این دوره جان سالم به در نمی برند و در برخی موارد اسپرم و تخمک به طور مناسبی به هم می پیوندند.

در موارد دیگر تکثیر سلولی هرگز شروع نمی شود.

طبیعت و جلوگیری از لانه گزینی در این موارد اغلب نابهنجاری های پیش از تولد را از بین می برد.

جفت و بند ناف در پایان هفته دوم سلول های تروفوبلاست غشای محافظ دیگری را تشکیل می‌دهند که کوریون نام دارد و آمنیون را احاطه می کند.

از کوریون پرزهای موی ریز یا رگ های خونی شروع به نمایان شدن می‌کنند وقتی این پرزها به جداره رحم می‌چسبند اندام خاصی به نام جفت شروع به رشد می کند.

جفت با نزدیک کردن خون رویان و مادر به هم امکان رسیدن غذا و اکسیژن به ارگانیزم و دفع فضولات را فراهم می آورد.

غشایی تشکیل می‌شود که به این مواد اجازه می دهد مبادله شوند اما اجازه نمی دهد که خون مادر و رویان مستقیماً ترکیب شوند.

جفت به وسیله بند ناف ارگانیزم در حال رشد متصل شده است بند ناف ابتدا به صورت ساقه نازک ای ظاهر می شود و سرانجام طول آن به ۳۰ تا ۹۰ سانتی متر می رسد.

بند ناف یک سیاهرگ بزرگ دارد که خون ممنون از مواد غذایی را تحویل می دهد و دو شریان دارد که مواد زائد را دفع میکند.

نیروی جریان خون در بند ناف آن را محکم نگه می دارد بنابراین وقتی رویانیان مانند فضانوردی که راه میرود و آزادانه در محفظه پر از مایع خود شناور می شود به ندرت در هم می پیچد.

در پایان دوره تخمک بارور ارگانیزم در حال رشد غذا و سرپناه پیدا کرده است.

این سرآغاز شگرف قبل از این که اغلب ما در ها بدانند که حامله هستند صورت می‌گیرد.

دوره رویانی

دوره رویانی از لانه گزینی تا هفته هشتم حاملگی ادامه دارد. در طول این ۶ هفته قلب تغییرات سریع پیش از تولد صورت می‌گیرند به طوری که شالوده تمام ساختارهای بدن و اندام های درونی پی ریزی می شود.

نیمه دوم ماه اول: در هفته اول این دوره دیسک رویانی سه لایه از سلول ها را تشکیل می‌دهد

۱) اکتودرم (لایه بیرونی) که دستگاه عصبی و پوست خواهد شد.

۲) مزودرم (لایه میانی) که عضلات، استخوان بندی، دستگاه گردش خون و اندام‌های درونی دیگر از آن به وجود می‌آیند.

۳) اندودرم (لایه درونی) که به دستگاه گوارش، ریه ها، دستگاه ادراری و غدد تبدیل می شود.

این سه لایه تمام قسمتهای بدن را به وجود می‌آورند. در آغاز دستگاه عصبی نیز سریع تر از همه رشد می‌کند.

اکتودرم تا می‌شود تا مجرای عصبی را تشکیل دهد که به نخاع شوکی و مغز تبدیل خواهد شد. در سه و نیم هفتگی برجستگی های بالای مغز را تشکیل می‌دهند در حالی که دستگاه عصبی در حال رشد است قلب پمپاژ خون را آغاز می کند و عضلات،ستون فقرات، دنده ها و دستگاه گوارش پدیدار می شوند.در پایان ماه اول رویان که فقط ۵/۶ میلیمتر طول دارد، از میلیون ها گروه سازمان یافته ی سلول ها با وظایف تخصصی تشکیل شده است.

ماه دوم

در ماه دوم رشد به سرعت ادامه می یابد، چشم ها، گوش ها، بینی، چانه و گردن شکل می گیرند.

جوانه های ریز به دست ها ، پاها و انگشتان دست و پا تبدیل می شوند.

اندامهای درون متمایز تر هستند، روده ها رشد می کنند قلب و حفره های مجزایی را تشکیل می دهد و کبد و طحال تولید سلول‌های خون را بر عهده می گیرند تا دیگر به کیسه زرده نیازی نباشد.

تغییر یافتن تناسب های بدن باعث می شود که وضعیت رویان عمودی تر شود.

در هفته هفتم تولید نورونها در عمق مجرای عصبی با سرعت حیرت انگیز ۲۵۰ هزار نورون در هر دقیقه شروع می شود.

بعد از این که نورون ها تشکیل شدند در طول رشته نازکی به سمت مکان های دائمی خود حرکت می کنند. جایی که قسمتهای اصلی مغز را تشکیل خواهند داد. در پایان این دوره رویان تقریباً دو و نیم سانتیمتری و چهار گرمی می تواند دنیای خود را احساس کند.

رویان به تماس مخصوصاً در ناحیه دهان و کف پاها پاسخ می دهد و می تواند حرکت کند هرچند تکان های ریز آن به قدر ظریف هستند که مادر نمی‌تواند آنها را احساس کند.( مورد، پرساد، و تورچیا ۲۰۱۳ )

دوره جنینی

از هفته نهم تا پایان حاملگی طولانی ترین دوره پیش از تولد است ارگانیزم در طول این مرحله رشد و تکمیل شدن به سرعت از نظر اندازه بزرگ می شود.

ماه سوم در ماه سوم اندام‌ها عضلات و دستگاه عصبی سازمان یافتن و متصل شدن را آغاز می‌کنند. وقتی مغز علامت بدهد جنین لگد می زند، دستان خود را خم می کند، مشت می کند، انگشتان پای خود را خم می کند، دهان خود را باز می‌کند، حتی شست خود را می مکد و خمیازه می کشد.

وضعیت بدن هر ساعت ۲۵ بار تغییر می کند ریه های کوچک با حرکات تنفس منبسط و منقبض می شوند در هفته دوازدهم اندام های تناسلی بیرونی کاملاً شکل گرفته اند و با فراصوت می توان جنسیت جنین را تشخیص داد. ریزه کاری های نهایی دیگر مانند ناخن های دست و پا جوانه های دندان ها و پلک ها نمایان می‌شوند اکنون تپش قلب را می‌توان از طریق استتوسکوپ شنید. گاهی رشد پیش از تولد را به دوره های سه ماهه یا سه دوره زمانی برابر تقسیم می‌کنند در پایان ماه سوم دوره سه ماهه اول کامل شده است.